{"id":2974,"date":"2019-07-08T20:36:45","date_gmt":"2019-07-08T20:36:45","guid":{"rendered":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/?p=2974"},"modified":"2020-01-17T15:38:14","modified_gmt":"2020-01-17T15:38:14","slug":"les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/","title":{"rendered":"Les n\u00e9matodes et nous : que nous importe l&rsquo;\u00e9ternit\u00e9 ?"},"content":{"rendered":"<div data-contents=\"true\">\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"2lri7-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"2lri7-0-0\"><span data-offset-key=\"2lri7-0-0\">Et un peu de science de maintenant et du futur :<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"egiv8-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"egiv8-0-0\"><span data-offset-key=\"egiv8-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"b6a0m-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"b6a0m-0-0\"><span data-offset-key=\"b6a0m-0-0\">La vie ancienne se r\u00e9veille au milieu du d\u00e9gel des calottes glaciaires et du perg\u00e9lisol<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"8t1ob-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"8t1ob-0-0\"><span data-offset-key=\"8t1ob-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"29lgj-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"29lgj-0-0\"><span data-offset-key=\"29lgj-0-0\">(..)<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"8npel-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"8npel-0-0\"><span data-offset-key=\"8npel-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"828d0-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"828d0-0-0\"><span data-offset-key=\"828d0-0-0\">Comme on le sait peut-\u00eatre (ou pas) le pergelisol renferme des quantit\u00e9s astronomiques de carbone, qui, s&rsquo;il venait \u00e0 fondre, aurait des cons\u00e9quences extraordinaires (et actuellement impensables) sur le r\u00e9chauffement climatique.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"pmst-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"pmst-0-0\"><span data-offset-key=\"pmst-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"3v71l-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"3v71l-0-0\"><span data-offset-key=\"3v71l-0-0\">Un excellent article du journal du CNRS faisait le point sur la question. Je copie la remarque d&rsquo;un expert :<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"avunr-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"avunr-0-0\"><span data-offset-key=\"avunr-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"8dc8t-0-0\">\n<blockquote>\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"8dc8t-0-0\"><span data-offset-key=\"8dc8t-0-0\">\u00ab 1 700 milliards de tonnes de carbone d\u2019origine v\u00e9g\u00e9tale s\u2019y sont accumul\u00e9es depuis la derni\u00e8re glaciation, explique Florent Domin\u00e9. C\u2019est deux fois plus de carbone que n\u2019en contient actuellement l\u2019atmosph\u00e8re ! \u00bb<\/span><\/div>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"ejar8-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"ejar8-0-0\"><span data-offset-key=\"ejar8-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"7c589-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"7c589-0-0\"><span data-offset-key=\"7c589-0-0\">L&rsquo;article est \u00e0 lire ici :<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"f0phm-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"f0phm-0-0\"><a href=\"https:\/\/lejournal.cnrs.fr\/articles\/pergelisol-le-piege-climatique\"><span data-offset-key=\"f0phm-0-0\">https:\/\/lejournal.cnrs.fr\/articles\/pergelisol-le-piege-climatique<\/span><\/a><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"90ma0-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"90ma0-0-0\"><span data-offset-key=\"90ma0-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"bup90-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"bup90-0-0\"><span data-offset-key=\"bup90-0-0\">Toutefois, les tr\u00e9sors enfouis dans le pergelisol pourraient bien \u00eatre plus \u00e9tonnants encore (non, on ne trouvera pas de cr\u00e9atures extraterrestres qui attendaient leur heure pour envahir la plan\u00e8te Terre). Voici la traduction automatique l\u00e9g\u00e8rement am\u00e9lior\u00e9 d&rsquo;un papier sorti aujourd&rsquo;hui sur le <a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/science\/ancient-life-awakens-amid-thawing-ice-caps-and-permafrost\/2019\/07\/05\/335281f8-7108-11e9-9f06-5fc2ee80027a_story.html?utm_term=.3cd7ec06c474\">Washington Post<\/a> :<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"frtmf-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"frtmf-0-0\"><span data-offset-key=\"frtmf-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"1croc-0-0\">\n<blockquote>\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"1croc-0-0\"><span data-offset-key=\"1croc-0-0\">\u00ab\u00a0Comme d&rsquo;habitude, les chercheurs recherchaient des organismes unicellulaires, les seules formes de vie consid\u00e9r\u00e9es comme viables apr\u00e8s des mill\u00e9naires enferm\u00e9s dans le perg\u00e9lisol. Ils ont plac\u00e9 le produit congel\u00e9 sur des bo\u00eetes de P\u00e9tri dans leur laboratoire de temp\u00e9rature ambiante et ont remarqu\u00e9 quelque chose d&rsquo;\u00e9trange. Parmi les bact\u00e9ries et les amibes ch\u00e9tives, il y avait de longs vers segment\u00e9s avec une t\u00eate \u00e0 un bout et un anus \u00e0 l&rsquo;autre &#8211; des n\u00e9matodes.<\/span><\/div>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n<blockquote>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"b6vn5-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"b6vn5-0-0\"><span data-offset-key=\"b6vn5-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"a1rd4-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"a1rd4-0-0\"><span data-offset-key=\"a1rd4-0-0\">\u00ab\u00a0Bien s\u00fbr, nous avons \u00e9t\u00e9 surpris et tr\u00e8s excit\u00e9s\u00a0\u00bb, a d\u00e9clar\u00e9 Vishnivetskaya. Les n\u00e9matodes qui revenaient \u00e0 la vie \u00e9taient des cr\u00e9atures des plus complexes que Vishnivetskaya &#8211; ou qui que ce soit d\u2019autre &#8211; avait jamais ressuscit\u00e9 apr\u00e8s une aussi longue gel\u00e9e.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"c8gk8-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"c8gk8-0-0\"><span data-offset-key=\"c8gk8-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"77f2r-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"77f2r-0-0\"><span data-offset-key=\"77f2r-0-0\">Elle a estim\u00e9 qu&rsquo;un de ces n\u00e9matode avait 41 000 ans &#8211; de loin le plus vieil animal vivant jamais d\u00e9couvert. Ce ver, qui vivait dans le sol sous les pieds de l&rsquo;homme de N\u00e9andertal, avait surv\u00e9cu dans le laboratoire de haute technologie de Vishnivetskaya pour rencontrer des humains modernes.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"9miiu-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"9miiu-0-0\"><span data-offset-key=\"9miiu-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"6s2e3-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"6s2e3-0-0\"><span data-offset-key=\"6s2e3-0-0\">Les experts ont sugg\u00e9r\u00e9 que les n\u00e9matodes sont bien \u00e9quip\u00e9s pour supporter les mill\u00e9naires emprisonn\u00e9s dans le perg\u00e9lisol. \u00ab\u00a0Ces \u00ab\u00a0buggers\u00a0\u00bb survivent \u00e0 peu pr\u00e8s \u00e0 tout\u00a0\u00bb, a d\u00e9clar\u00e9 Ga\u00e9tan Borgonie, chercheur en n\u00e9matodes chez Extreme Life Isyensya \u00e0 Gentbrugge (Belgique), qui n&rsquo;a pas particip\u00e9 \u00e0 l&rsquo;\u00e9tude de Vishnivetskaya. Il a d\u00e9clar\u00e9 que les n\u00e9matodes sont omnipr\u00e9sents dans les divers habitats de la Terre. Borgonie a trouv\u00e9 des communaut\u00e9s de n\u00e9matodes fourmillantes \u00e0 deux milles de la surface de la Terre, dans des puits de mines en Afrique du Sud, avec tr\u00e8s peu d&rsquo;oxyg\u00e8ne et une chaleur br\u00fblante.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"duuj4-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"duuj4-0-0\"><span data-offset-key=\"duuj4-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"671nk-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"671nk-0-0\"><span data-offset-key=\"671nk-0-0\">Lorsque les conditions environnementales se d\u00e9t\u00e9riorent, certaines esp\u00e8ces de n\u00e9matodes peuvent sombrer dans un \u00e9tat de l\u00e9thargie appel\u00e9 le stade dauer &#8211; dauer signifie dur\u00e9e &#8211; en allemand &#8211; dans lequel elles pr\u00e9viennent de s&rsquo;alimenter et d\u00e9veloppent un rev\u00eatement protecteur qui les prot\u00e8ge des conditions extr\u00eames.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"btjbm-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"btjbm-0-0\"><span data-offset-key=\"btjbm-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"dugun-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"dugun-0-0\"><span data-offset-key=\"dugun-0-0\">Vishnivetskaya ne sait pas si les n\u00e9matodes que son \u00e9quipe a retir\u00e9s du perg\u00e9lisol ont pass\u00e9 les \u00e9poques au stade dauer. Mais elle a suppos\u00e9 que les n\u00e9matodes pourraient th\u00e9oriquement survivre ind\u00e9finiment s&rsquo;ils \u00e9taient gel\u00e9s de mani\u00e8re stable. \u00ab\u00a0Ils peuvent durer un certain nombre d&rsquo;ann\u00e9es si leurs cellules restent intactes\u00a0\u00bb, a-t-elle d\u00e9clar\u00e9.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"a14jg-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"a14jg-0-0\"><span data-offset-key=\"a14jg-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"3qjbv-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"3qjbv-0-0\"><span data-offset-key=\"3qjbv-0-0\">Borgonie accepte. Bien qu&rsquo;il ait reconnu que la d\u00e9couverte de n\u00e9matodes \u00e2g\u00e9s du Pl\u00e9istoc\u00e8ne \u00e9tait \u00ab\u00a0une \u00e9norme surprise\u00a0\u00bb, a-t-il d\u00e9clar\u00e9, \u00ab\u00a0s&rsquo;ils survivaient \u00e0 41 000 ans, je n&rsquo;ai aucune id\u00e9e de ce que repr\u00e9sente la limite sup\u00e9rieure\u00a0\u00bb.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"8fv37-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"8fv37-0-0\"><span data-offset-key=\"8fv37-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"app7u-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"app7u-0-0\"><span data-offset-key=\"app7u-0-0\">Il consid\u00e8re l&rsquo;endurance virtuose des n\u00e9matodes dans un contexte cosmique. \u00ab\u00a0C&rsquo;est une tr\u00e8s bonne nouvelle pour le syst\u00e8me solaire\u00a0\u00bb, a d\u00e9clar\u00e9 Borgonie, qui estime que ces exploits de survie pourraient laisser pr\u00e9sager de la vie sur d&rsquo;autres plan\u00e8tes.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"el4h9-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"el4h9-0-0\"><span data-offset-key=\"el4h9-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"4ktii-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"4ktii-0-0\"><span data-offset-key=\"4ktii-0-0\">Ici sur Terre, de nombreuses esp\u00e8ces sont en voie d&rsquo;extinction alors que les humains perturbent le climat mondial. Mais pr\u00e8s des p\u00f4les de d\u00e9gel, quelques organismes robustes r\u00e9v\u00e8lent une endurance incroyable. C&rsquo;est un \u00e9vangile \u00e9cologique que certaines cr\u00e9atures &#8211; des oiseaux aux papillons en passant par les gnous &#8211; survivent en migrant de vastes distances dangereuses pour trouver un habitat favorable. Des d\u00e9couvertes plus r\u00e9centes sugg\u00e8rent un autre mode de migration: \u00e0 travers le temps.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"2jr27-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"2jr27-0-0\"><span data-offset-key=\"2jr27-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/blockquote>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"dr8fl-0-0\">\n<blockquote>\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"dr8fl-0-0\"><span data-offset-key=\"dr8fl-0-0\">Apr\u00e8s un sommeil prolong\u00e9 dans les franges glac\u00e9es de la Terre, les bact\u00e9ries, les mousses et les n\u00e9matodes se r\u00e9veillent dans une nouvelle \u00e9poque g\u00e9ologique. Et pour ces mod\u00e8les d&rsquo;endurance, le temps est propice.\u00a0\u00bb<\/span><\/div>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"appob-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"appob-0-0\"><span data-offset-key=\"appob-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"23a2i-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"23a2i-0-0\"><span data-offset-key=\"23a2i-0-0\">&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"fcpqd-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"fcpqd-0-0\"><span data-offset-key=\"fcpqd-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"9vt9h-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"9vt9h-0-0\"><span data-offset-key=\"9vt9h-0-0\">Bien des remarques me viennent au sujet de cet article. Le point de vue \u00ab\u00a0cosmique\u00a0\u00bb du chercheur belge (la vie pourrait reprendre sur une autre plan\u00e8te gr\u00e2ce \u00e0 ce genre d&rsquo;organisme \u00ab\u00a0\u00e9ternels\u00a0\u00bb. Certes, mais \u00e7a nous fait un peu une belle jambe quand m\u00eame. On lira \u00e0 ce sujet les pages de Micka\u00ebl Foessel, Apr\u00e8s la fin du monde, critique de la raison apocalyptique sur le tendance \u00e9cologique \u00e0 consid\u00e9rer la Vie comme un bien en soi &#8211; mais la vie ne fait pas un monde etc..)<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"2em32-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"2em32-0-0\"><span data-offset-key=\"2em32-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"45n5p-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"45n5p-0-0\"><span data-offset-key=\"45n5p-0-0\">On cherche espoir dans des super formes de \u00ab\u00a0r\u00e9silience\u00a0\u00bb pour utiliser un mot \u00e0 la mode (que je n&rsquo;aime pas du tout pour des tas de raisons), afin de trouver cette \u00e9trange esp\u00e9rance qui ferait des n\u00e9matodes le futur de&#8230; je ne sais quoi au juste, pas de l&rsquo;humanit\u00e9 en tous cas. Et je ne vois pas bien ce qu&rsquo;on peut d\u00e9duire de la super-r\u00e9silience des n\u00e9matodes pour ce qui nous concerne quand m\u00eame au premier chef&#8230;<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"ckgh-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"ckgh-0-0\"><span data-offset-key=\"ckgh-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"fuq25-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"fuq25-0-0\"><span data-offset-key=\"fuq25-0-0\">Le temps justement, c&rsquo;est notre probl\u00e8me. Les perspectives dessin\u00e9es par les scientifiques, non seulement \u00f4tent toute esp\u00e9rance dans un futur radieux, et annoncent une succession de \u00ab\u00a0pertes de mondes\u00a0\u00bb (concept que je me r\u00e9serve, please, pour un prochain essai), en quoi consistera la fameuse fin du monde dont nous ne savons en v\u00e9rit\u00e9 que penser (alors que perdre un monde, \u00e7a oui, nous connaissons). Mais surtout, ils fixent non pas une date pr\u00e9cise (comme les mill\u00e9naristes, qui eux, peuvent toujours conserver l&rsquo;espoir de sauver leur gueule d&rsquo;\u00e9lus) mais au moins une \u00e9ch\u00e9ance (car la fin du monde, ou plut\u00f4t cette succession de pertes de monde durera assez longtemps pour que tout un chacun en \u00e9prouve les effets durant le bref temps de son existence). Or, contrairement aux n\u00e9matodes, nous (quel que soit ce que vous mettez exactement dans ce \u00ab\u00a0nous\u00a0\u00bb) n&rsquo;avons pas beaucoup de temps (quelques g\u00e9n\u00e9rations sans doute). <\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"30l9t-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"30l9t-0-0\"><span data-offset-key=\"30l9t-0-0\">\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"9jrnr\" data-offset-key=\"d1j8p-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"d1j8p-0-0\"><span data-offset-key=\"d1j8p-0-0\">L&rsquo;article est donc assez abyssal dans ces conclusions. Un exemple assez frappant de ce qu&rsquo;on pourrait appeler de la \u00ab\u00a0pure ecology\u00a0\u00bb.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Et un peu de science de maintenant et du futur : \u00a0 La vie ancienne se r\u00e9veille au milieu du d\u00e9gel des calottes glaciaires et du perg\u00e9lisol \u00a0 (..) \u00a0 Comme on le sait peut-\u00eatre (ou pas) le pergelisol renferme des quantit\u00e9s astronomiques de carbone, qui, s&rsquo;il venait \u00e0 fondre, aurait des cons\u00e9quences extraordinaires (et&hellip;<\/p>\n <a href=\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/\" title=\"Les n\u00e9matodes et nous : que nous importe l&rsquo;\u00e9ternit\u00e9 ?\" class=\"entry-more-link\"><span>Read More<\/span> <span class=\"screen-reader-text\">Les n\u00e9matodes et nous : que nous importe l&rsquo;\u00e9ternit\u00e9 ?<\/span><\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"Layout":"","footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[57,64,38,33],"tags":[],"class_list":["entry","author-danah","post-2974","post","type-post","status-publish","format-standard","category-articles","category-catastrophe-climatique","category-deep-ecology","category-les-societes-anthropo-animales"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Les n\u00e9matodes et nous : que nous importe l&#039;\u00e9ternit\u00e9 ? - Outside Dana Hilliot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Les n\u00e9matodes et nous : que nous importe l&#039;\u00e9ternit\u00e9 ? - Outside Dana Hilliot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Et un peu de science de maintenant et du futur : \u00a0 La vie ancienne se r\u00e9veille au milieu du d\u00e9gel des calottes glaciaires et du perg\u00e9lisol \u00a0 (..) \u00a0 Comme on le sait peut-\u00eatre (ou pas) le pergelisol renferme des quantit\u00e9s astronomiques de carbone, qui, s&rsquo;il venait \u00e0 fondre, aurait des cons\u00e9quences extraordinaires (et&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Outside Dana Hilliot\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-07-08T20:36:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-01-17T15:38:14+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"danah\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u00c9crit par\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"danah\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/\"},\"author\":{\"name\":\"danah\",\"@id\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#\/schema\/person\/2f9b92e9fff19bccc36638b10510d5ae\"},\"headline\":\"Les n\u00e9matodes et nous : que nous importe l&rsquo;\u00e9ternit\u00e9 ?\",\"datePublished\":\"2019-07-08T20:36:45+00:00\",\"dateModified\":\"2020-01-17T15:38:14+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/\"},\"wordCount\":1211,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#\/schema\/person\/201a1fef0f5c2897bd65e98bcf6b1179\"},\"articleSection\":[\"Articles\",\"Catastrophe Climatique\",\"Deep Ecology\",\"zoopolis\"],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/\",\"url\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/\",\"name\":\"Les n\u00e9matodes et nous : que nous importe l'\u00e9ternit\u00e9 ? - Outside Dana Hilliot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-07-08T20:36:45+00:00\",\"dateModified\":\"2020-01-17T15:38:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Les n\u00e9matodes et nous : que nous importe l&rsquo;\u00e9ternit\u00e9 ?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#website\",\"url\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/\",\"name\":\"Outside Dana Hilliot\",\"description\":\". Archives . Activit\u00e9s . Projets .\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#\/schema\/person\/201a1fef0f5c2897bd65e98bcf6b1179\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#\/schema\/person\/201a1fef0f5c2897bd65e98bcf6b1179\",\"name\":\"danahilliot\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/50801449407_a909f2c1ad_k.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/50801449407_a909f2c1ad_k.jpg\",\"width\":2048,\"height\":1536,\"caption\":\"danahilliot\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#\/schema\/person\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#\/schema\/person\/2f9b92e9fff19bccc36638b10510d5ae\",\"name\":\"danah\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ed6349755e1d97f204277de3d09fc6ac31abd856835c8ea3c3a30d0aa84b0ddd?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ed6349755e1d97f204277de3d09fc6ac31abd856835c8ea3c3a30d0aa84b0ddd?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"danah\"},\"url\":\"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/author\/danah\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Les n\u00e9matodes et nous : que nous importe l'\u00e9ternit\u00e9 ? - Outside Dana Hilliot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Les n\u00e9matodes et nous : que nous importe l'\u00e9ternit\u00e9 ? - Outside Dana Hilliot","og_description":"Et un peu de science de maintenant et du futur : \u00a0 La vie ancienne se r\u00e9veille au milieu du d\u00e9gel des calottes glaciaires et du perg\u00e9lisol \u00a0 (..) \u00a0 Comme on le sait peut-\u00eatre (ou pas) le pergelisol renferme des quantit\u00e9s astronomiques de carbone, qui, s&rsquo;il venait \u00e0 fondre, aurait des cons\u00e9quences extraordinaires (et&hellip;","og_url":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/","og_site_name":"Outside Dana Hilliot","article_published_time":"2019-07-08T20:36:45+00:00","article_modified_time":"2020-01-17T15:38:14+00:00","author":"danah","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u00c9crit par":"danah","Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/"},"author":{"name":"danah","@id":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#\/schema\/person\/2f9b92e9fff19bccc36638b10510d5ae"},"headline":"Les n\u00e9matodes et nous : que nous importe l&rsquo;\u00e9ternit\u00e9 ?","datePublished":"2019-07-08T20:36:45+00:00","dateModified":"2020-01-17T15:38:14+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/"},"wordCount":1211,"publisher":{"@id":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#\/schema\/person\/201a1fef0f5c2897bd65e98bcf6b1179"},"articleSection":["Articles","Catastrophe Climatique","Deep Ecology","zoopolis"],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/","url":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/","name":"Les n\u00e9matodes et nous : que nous importe l'\u00e9ternit\u00e9 ? - Outside Dana Hilliot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#website"},"datePublished":"2019-07-08T20:36:45+00:00","dateModified":"2020-01-17T15:38:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/les-nematodes-et-nous-que-nous-importe-leternite\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Les n\u00e9matodes et nous : que nous importe l&rsquo;\u00e9ternit\u00e9 ?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#website","url":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/","name":"Outside Dana Hilliot","description":". Archives . Activit\u00e9s . Projets .","publisher":{"@id":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#\/schema\/person\/201a1fef0f5c2897bd65e98bcf6b1179"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#\/schema\/person\/201a1fef0f5c2897bd65e98bcf6b1179","name":"danahilliot","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/50801449407_a909f2c1ad_k.jpg","contentUrl":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/50801449407_a909f2c1ad_k.jpg","width":2048,"height":1536,"caption":"danahilliot"},"logo":{"@id":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#\/schema\/person\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#\/schema\/person\/2f9b92e9fff19bccc36638b10510d5ae","name":"danah","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ed6349755e1d97f204277de3d09fc6ac31abd856835c8ea3c3a30d0aa84b0ddd?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ed6349755e1d97f204277de3d09fc6ac31abd856835c8ea3c3a30d0aa84b0ddd?s=96&d=mm&r=g","caption":"danah"},"url":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/author\/danah\/"}]}},"jetpack_publicize_connections":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2974","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2974"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2974\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2975,"href":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2974\/revisions\/2975"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2974"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2974"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/outsiderland.com\/danahilliot\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2974"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}